“Mos qaj. Burrat nuk qajnë.” Shumë burra shqiptarë janë rritur duke dëgjuar mesazhe të tilla që në fëmijëri: se shfaqja e ndjenjave përfaqëson dobësi dhe se vuajtja duhet të mbetet private. Pasojat e kësaj norme kulturore janë të thella.
Kostoja e Shtypjes së Emocioneve
Emocionet e shtypura nuk zhduken. Studimet tregojnë vazhdimisht se burrat që i mbyllin ndjenjat brenda vetes përballen me rrezik më të lartë për ankth, depresion, sëmundje të zemrës dhe abuzim me substanca. Kur emocionet nuk shprehen, ato shpesh shfaqen në forma të tjera: si zemërim, largësi nga të dashurit ose simptoma fizike si lodhja kronike dhe sëmundjet e lidhura me stresin.
Pse Vazhdon ky Cikël
Shumë burra shqiptarë ndiejnë një detyrim të thellë për të qenë sigurues dhe mbrojtës, pa leje për të qenë edhe të ndjeshëm. Frika se do të duken të dobët ose se do të rëndojnë familjen i shtyn drejt sjelljeve shmangëse si puna e tepërt, alkooli dhe tërheqja emocionale. Me kalimin e kohës, kjo gërryen si marrëdhëniet personale, ashtu edhe njohjen e vetes.
Thyerja e Heshtjes
Shërimi fillon duke e hedhur poshtë idenë se shprehja emocionale e zvogëlon burrërinë. Forca nuk është aftësia për të shtypur: është gatishmëria për t'u përballur me atë që është e vështirë.
Ndarja e vështirësive përmes bisedës, terapisë apo edhe shkrimit mund të jetë një hap i parë i fuqishëm. Qëllimi nuk është të braktisen vlerat kulturore, por të zgjerohet ajo që konsiderohet e pranueshme për burrat: të ndiejnë, të shprehen dhe të kërkojnë ndihmë.
Krijimi i hapësirave pa gjykim, ku burrat shqiptarë mund të flasin hapur për përvojat e tyre, nuk është vetëm një qëllim klinik: është një domosdoshmëri për komunitetin.
